Program grantowy „ORLEN na straży” – prowadzony przez Fundację Orlen – stanowi jedno z kluczowych źródeł finansowania dla jednostek ochrony przeciwpożarowej w Polsce. Jego budżet wynosi 20 mln zł rocznie, a głównym celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa oraz gotowości operacyjnej strażaków poprzez wsparcie działań ratowniczych, rozwój kompetencji oraz doposażenie jednostek w niezbędny sprzęt i infrastrukturę. Program realizowany jest na terenie całego kraju, a jego założenia koncentrują się na realnym wzmocnieniu potencjału jednostek OSP i PSP, szczególnie w kontekście zagrożeń związanych z działalnością przemysłową oraz zmianami klimatycznymi .
Edycja w roku 2026 została ogłoszona dnia 5 maja, a nabór trwa do dnia do 30 czerwca. Każda jednostka może złożyć wyłącznie jeden wniosek w ramach jednej wybranej ścieżki. Wyniki naboru zostaną ogłoszone najpóźniej do dnia 11 września 2026 roku, a realizacja projektów możliwa jest do końca kwietnia 2027 roku .
W ramach programu przewidziano cztery odrębne ścieżki aplikowania, które różnicują zarówno zakres tematyczny projektów, jak i grupy uprawnionych wnioskodawców oraz maksymalne kwoty dofinansowania.
- Pierwsza ścieżka dotyczy ratownictwa związanego z wypadkami drogowymi i jest skierowana wyłącznie do jednostek OSP włączonych do KSRG, przy maksymalnym poziomie wsparcia do 50 000 zł.
- Druga ścieżka obejmuje działania związane z ratownictwem w obszarze przemysłu chemicznego, gazowego, naftowego oraz instalacji OZE, szczególnie w kontekście infrastruktury Grupy ORLEN, i przewiduje najwyższe wsparcie – do 150 000 zł, przy czym dostęp do niej mają wyłącznie wybrane jednostki OSP i PSP wskazane w załączniku do regulaminu oraz posiadające rekomendację odpowiedniej infrastruktury ORLEN.
- Trzecia ścieżka koncentruje się na zagrożeniach wynikających ze zmian klimatu, takich jak powodzie, silne wiatry czy pożary wielkopowierzchniowe, i również skierowana jest do jednostek OSP w KSRG, z maksymalną kwotą do 40 000 zł.
- Czwarta ścieżka przeznaczona jest dla jednostek OSP spoza KSRG i ma na celu wsparcie ich w osiągnięciu standardów wymaganych do włączenia do systemu, również z limitem do 40 000 zł .
Zakres kosztów kwalifikowalnych w programie obejmuje przede wszystkim wydatki bezpośrednio związane z przygotowaniem i prowadzeniem działań ratowniczych. Finansowanie może zostać przeznaczone na zakup sprzętu i wyposażenia ratowniczego, w tym środków ochrony indywidualnej, koszty eksploatacji i serwisowania sprzętu, zakup pojazdów lub przyczep, a także na ubezpieczenie sprzętu lub jego użytkowników. Istotnym elementem programu jest również obowiązek przeznaczenia co najmniej 20% wartości projektu na działania rozwojowe, takie jak szkolenia, kursy, warsztaty doskonalące lub wsparcie psychologiczne strażaków, co ma na celu wzmocnienie kompetencji oraz odporności psychicznej ratowników. Jednocześnie regulamin precyzyjnie określa katalog wydatków niekwalifikowalnych, do których zaliczają się m.in. koszty bieżącej działalności jednostki, wynagrodzenia, zakup określonych kategorii sprzętu (np. dronów czy wyposażenia remiz), a także wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu.
Źródło: https://fundacja.orlen.pl/pl/obszary-programowe/bezpieczenstwo/orlen-na-strazy